Abbenes – Circulaire fietsbrug

Abbenes – Circulaire fietsbrug
in samenwerking met IPV Delft creatieve ingenieurs B.V., Dura Vermeer Infra Noord-Holland, Vic Obdam Staalbouw B.V.

Wat maakt dit project bijzonder?
De fietsbrug bij Abbenes in de gemeente Haarlemmermeer is bijzonder omdat het gaat om een bestaande stalen vakwerkbrug die een vierde leven krijgt als fietsbrug over de Hoofdvaart. De brug deed eerder dienst als havenbrug in Vlissingen en heeft daarvoor ook al gefunctioneerd in Bovensmilde en op Ameland. Daarmee is het een zeldzaam voorbeeld van meervoudig hergebruik in de infrastructuur.

Het project valt daarnaast op door de complexe logistiek: het 28 meter lange en ongeveer 50 ton zware brugdek moet via speciale transporten over de weg worden verplaatst, waarbij nachtelijke transporten noodzakelijk zijn vanwege de omvang. Ondanks deze uitdagingen levert het hergebruik een aanzienlijke milieuwinst op, met ongeveer 58 ton CO₂-reductie ten opzichte van nieuwbouw. Ook financieel blijkt de keuze gunstig, omdat nieuwbouw aanzienlijk duurder zou zijn.

Gebruik van BIM en samenwerking
Binnen het project is geen sprake van een volledig geïntegreerde BIM-samenwerking tussen alle partijen, maar er wordt wel gewerkt met digitale ontwerpgegevens. De architect levert een IFC-model, dat als basis dient voor verdere uitwerking en engineering. De detaillering en technische uitwerking zijn uitgevoerd door IPV Delft in samenwerking met Royal Haskoning DHV (RHDHV), die gezamenlijk het ontwerp hebben opgesteld; na de aanbesteding is dit ontwerp overgenomen door Boorsma en verder technisch uitgewerkt tot maakbare oplossingen. Ook heeft de gemeente Haarlemmermeer zijn aandeel in dit project.

De samenwerking is sterk gefaseerd en specialistisch georganiseerd, waarbij verschillende partijen elk hun eigen rol vervullen in het circulaire proces. Zo zijn Dura Vermeer verantwoordelijk voor de projectcoördinatie en logistiek, terwijl Vic Obdam en Braspenning gespecialiseerd werk uitvoeren zoals staalbewerking en oppervlaktebehandeling.

Innovatief gebruik van Trimble software
Een belangrijk innovatief onderdeel in het project is het gebruik van 3D-scantechnologie en digitale modellering. De bestaande brug is op de werf bij Dura Vermeer volledig ingescand, waardoor een uiterst nauwkeurig digitaal model (point cloud) is ontstaan.

Deze scan maakt het mogelijk om de brug tot op millimeterniveau te analyseren en aan te passen. Hierdoor kunnen ontwerpaanpassingen exact worden afgestemd op de bestaande situatie, inclusief vervormingen zoals een lichte scheefstand of de verdikking waar de brug eerder is verlengd. Deze digitale aanpak is essentieel om een bestaande constructie opnieuw in te passen in een nieuwe situatie zonder volledige herfabricage.

Maakbaarheid
De maakbaarheid van het project zit in het zorgvuldig aanpassen en hergebruiken van de bestaande staalconstructie. De stalen kokerregels worden verwijderd uit de oorspronkelijke brug, maar niet afgevoerd: deze worden hergebruikt in de nieuwe aanbruggen en ondersteuningskolommen.

Daarnaast wordt de brug ingekort omdat de oorspronkelijke lengte niet past binnen de nieuwe ondersteuningsstructuur met V-kolommen. Om de constructieve veiligheid te garanderen en doorbuiging door deze ‘afslanking’ te voorkomen, worden over de volledige lengte nieuwe verstijvingen toegevoegd in de vorm van ingelaste staalplaten. Ook worden delen van het vakwerk vervangen om de brug geschikt te maken voor de nieuwe functie als fietsbrug.

Duurzaamheid
De duurzaamheid van dit project komt vooral voort uit het hergebruik van de bestaande brugconstructie. In plaats van een volledig nieuwe brug te bouwen, wordt een bestaande stalen brug opnieuw ingezet, waardoor de vraag naar nieuwe grondstoffen en productie aanzienlijk wordt verminderd. Dit resulteert in een CO₂-besparing van ongeveer 58 ton ten opzichte van traditionele nieuwbouw.

Daarnaast worden materialen maximaal hergebruikt binnen het project zelf: onderdelen zoals kokerregels krijgen een nieuwe functie in ondersteunende constructies. Door deze circulaire aanpak sluit het project aan bij de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente Haarlemmermeer en de bredere ontwikkeling van circulaire infrastructuur in Nederland.

Wauw-factor
De wauw-factor van dit project zit in de combinatie van hergebruik, techniek en logistieke precisie. Het feit dat een zware stalen brug voor de vierde keer in zijn levenscyclus wordt aangepast en opnieuw ingezet, maakt het project op zichzelf al bijzonder.

Daarbij komt de uitzonderlijke logistiek: door de afmetingen en het gewicht kan de brug niet eenvoudig worden gehesen, waardoor transport plaatsvindt met speciaal materieel en luchtgeveerde trailers. Elk onderdeel van het proces – van 3D-scanning tot staalbewerking en nachttransport – vereist uiterste nauwkeurigheid.

Het resultaat is een technisch hoogstaand circulair project waarin een bestaande infrastructuur letterlijk een nieuw leven krijgt, inclusief nieuwe afwerking en een groene coating met een poëtische toevoeging op de leuning.